Dạo gần đây, giới 3D đang chứng kiến Blender Foundation quyết định từ chối gia hạn tài trợ các “ông lớn” trong mảng AI như Meshy hay Anthropic, gỡ logo của Meshy khỏi banner nhà tài trợ. Là một người cực kỳ cởi mở với công nghệ, thậm chí là xài AI “như cơm bữa” — từ tối ưu workflow, gen texture cho đến hỗ trợ tạo concept 3D/2D lặt vặt — mình thấy nước đi này của Blender…thực sự rất đúng đắn.

Nghe có vẻ hơi mâu thuẫn, một người sống bằng công nghệ, hưởng lợi từ AI lại ủng hộ việc “từ chối” AI. Nếu nhìn rộng ra từ góc độ của người làm sáng tạo và người vận hành cộng đồng, chúng ta sẽ thấy CEO kế nhiệm của Blender, Francesco Siddi, vẫn còn tỉnh táo.

1. Cộng đồng chưa sẵn sàng để “cưới” AI

Dù chúng ta có ca ngợi AI đến mức nào, thực tế là cộng đồng sáng tạo nói chung và người dùng Blender nói riêng vẫn chưa sẵn sàng đón nhận nó một cách nồng nhiệt. Đối với nhiều artist, AI vẫn là một “vùng xám” về bản quyền và là nỗi lo về việc bị thay thế, dù chưa cần biết là nó đúng hay không.

Blender là một phần mềm vì cộng đồng (Open Source). Một khi cộng đồng còn đang hoài nghi, thậm chí là phản đối, thì việc Blender nhận tiền từ các công ty AI chẳng khác nào tự rước “drama” vào nhà. Nếu bạn phục vụ cộng đồng, bạn không thể phớt lờ cảm xúc của họ chỉ vì vài con số trong bản hợp đồng tài trợ.

2. Giữ vững “bản sắc” giữa cơn bão AI

Mọi người cần hiểu rằng: Blender từ chối nhà tài trợ AI không có nghĩa là họ cấm đoán AI. Blender vẫn luôn mở cửa cho các Add-on AI phát triển trên nền tảng của mình.

Nhưng việc đặt logo của Meshy hay Anthropic lên banner chính thức lại là một câu chuyện khác. Nó giống như một lời “bảo chứng” (endorsement). Blender muốn giữ mình ở vị trí trung lập, một công cụ thuần túy để sáng tạo, thay vì trở thành một “sân chơi” bị chi phối bởi các tập đoàn đang định hình lại ngành công nghiệp theo hướng gây tranh cãi.

3. Góc nhìn từ một AI-User

Bản thân mình xài AI rất nhiều, mình hiểu rõ nó giúp mình đẩy nhanh tiến độ thế nào. Nhưng mình cũng hiểu rõ giá trị của một công cụ “sạch”.

Khi mình mở Blender lên, mình muốn đó là nơi mà kỹ năng, tư duy và sự tỉ mỉ của con người được đặt lên hàng đầu. AI nên là một công cụ hỗ trợ (Add-on) hơn là một phần “cốt lõi” được bảo trợ bởi chính nhà phát triển phần mềm. Nước đi này của Blender giúp xoa dịu những lo ngại của các artist truyền thống, đồng thời giữ cho hệ sinh thái Blender không bị “loãng” bởi những giá trị thương mại ngắn hạn từ cơn sốt AI hiện tại.

Lời kết

Sáng tạo là phục vụ con người. Khi cộng đồng chưa thấy an toàn, thì việc giữ khoảng cách là điều cần thiết. Blender đã chọn đứng về phía artist, thay vì đứng về phía những tấm check nghìn (hoặc triệu) đô. Và với mình, đó là lý do tại sao chúng ta yêu và tin tưởng Blender đến thế.

Dù mai này mình có dùng AI nhiều hơn nữa, mình vẫn muốn thấy một Blender “thuần khiết” như cách nó đã bắt đầu.

Nguồn: https://www.blender.org/news/upcoming-blender-development-fund-and-ai-policies/